Reisinfo
Rusland Algemeen
Russische steden
Rusland actueel

 

Izhevsk (Ижевск)

Izhevsk, de hoofdstad van de republiek Udmurtië, ligt aan de Izh rivier (een zijrivier van de Kama) ten westen van het Oeralgebergte, tussen de grotere steden Perm en Kazan. Van 1985 t/m 1987 werd de stad Ustinov genoemd, naar aanleiding van de dood van de gelijknamige ex-minister van defensie in december '84. Hoewel Izhevsk werd gesticht in 1760 kreeg het pas nationale status in het begin van de 19e eeuw toen er op grote schaal ijzer werd gedolven en bewerkt. Izhevsk bleef echter bespaard van de destijds zeer vervuilende zware metallurgische industrie omdat de stad zich specialiseerde in de fijnere ijzertoepassingen zoals meetapparatuur, precisie productiemachines, motoren, gereeschap en handwapens. Izhevsk bood onderdak aan Rusland's beste staalingenieurs.
Eén van die ingenieurs bracht het naast veelvoudig "Held van de Sovjet-Unie" zelfs tot wereldwijde faam: Mikhail Timofeyev Kalashnikov. In 1947 ontwierp hij een revolutionair semi-automatisch vuurwapen dat de Avtomat-Kalashnikov gedoopt werd, beter bekend als de AK-47. De AK-47 was (en is) vooral bekend om zijn zeer goede betrouwbaarheid in extreme omstandigheden. Tot op heden werden er meer dan 100 miljoen (!) exemplaren van gemaakt. Kalashnikov woont en werkt overigens nog steeds in zijn geboortestad Izhevsk. Momenteel houdt de meester der vuurwapens er trouwens een heel wat vreedzamere manier op na om mensen dood te krijgen. Hij is tegenwoordig namelijk producent van, jawel... Kalashnikov wodka.

Dit laatste is overigens niet helemaal eerlijk - Kalashnikov heeft vanaf het begin van zijn carrière gezegd dat hij wapens ontwierp met als doel de wereldwijde vrede te bewaken. Hoewel hij deze boodschap zijn hele leven meedroeg, verzuimden met name de Sovjets alsmede menig Midden- en Zuidaziatisch leider om Kalashnikov's uitspraken kracht bij te zetten.

Izhmash
Izhevsk's grootste fabriek, Izhmash, was (en is) producent van onder andere een groot deel van Kalashnikov's creaties. Izhmash werd opgericht toen Tsaar Alexander I in 1807 zijn ingenieurs opdroeg om een wapenfabriek te bouwen in de ijzerrijke regio aan de Izh rivier.
Vandaag de dag wordt er veel meer geproduceert dan wapens. Zo is de fabriek o.a. bekend van het auto- en motormerk Izh. De fabriek heeft een absolute hoofdrol gespeeld in de ontwikkeling van de stad. Tot 1995 vormde de toren in de voorgevel van de enorme fabriek het stadswapen (zie foto rechts). Een groot deel van de huidige ruim zeshonderd duizend inwoners van Izhevsk werkt(e) direct of indirect voor de fabriek.

In het Izhmash museum is een indrukwekkende collectie van (voormalige) Izhmashproducten te bewonderen.
Kalashnikov heeft inmiddels een eigen, voor Russische begrippen zeer modern, museum gekregen. Tegen een vergoeding bovenop de entreeprijs is het mogelijk om een AK-47 te schieten op de schietbaan in de kelder van het museum.

Udmurten
Zoals gezegd is Izhevsk de hoofdstad van Udmurtië. Het heeft een eigen president en een (bezienswaardig) presidentieel paleis. Izhevsk onderscheidt zich dan ook op meerdere vlakken van de typische Russische steden, ondanks dat het een industriestad is.
De Udmurten kunnen omschreven worden als de oorspronkelijke bewoners van het gebied dat het huidige Udmurtië beslaat. De Udmurten leefden, op enkele onderlinge schermutselingen na, over het algemeen in vrede met de overige volkeren van het Kama-Volga gebied, waaronder de Komi (Prikamye, Perm), de Tataren (Tatarstan, Kazan), de Bashkiren (Bashkirostan, Ufa) en de Chuvaken (Chuvakia, Cheboksary). De Russische pioniers welke in de 17e eeuw voet zetten in de Volgastreek deelden zij als gemeenschappelijke vijand. De Russen kregen eigenlijk pas in de 19e eeuw toegang tot het huidige Udmurtië, toen de Romanov tsaren van die tijd een vriendschappelijker vorm van kolonisatie introduceerden. De tsaren stuurden ingenieurs in plaats van het leger, om in samenwerking met de lokale bevolking het gebied te industrialiseren.

De Udmurten hebben een eigen cultuur en taal. Hoewel Udmurten tegenwoordig een minderheid (zo'n 30% van de bevolking) vormen in hun eigen republiek, is Udmurts nog altijd een veelgesproken taal in de straten van Izhevsk en de oudere (lees: niet door Russen gestichte) plaatsen in de regio. De cultuur van de Udmurten lijkt veel op die van de Komi en Bashkiren (oude buren), maar heeft erg weinig overeenkomsten met de Russische cultuur.
Cultuur proeven kan in het "Nationaal centrum voor decoratieve en toegepaste kunst", een museum in het centrum van Izhevsk. Sterker nog, een bezoek aan Izhevsk is niet compleet zonder dit museum gezien te hebben. Men kan hier de traditionele, zeer kleurrijke, klederdracht van de Udmurten bewonderen, alsmede een enorme collectie handwerken. In het museum kan men op gezette tijden zelfs zien hoe verschillende items daadwerkelijk gemaakt worden. De Udmurten staan bekend om hun vrolijke, zeer gedetailleerde kleurenpatronen welke ze toepassen op vooral textiel en hout. Verder zijn de Udmurten meesters in het maken van houten poppen. Denk hierbij aan Rusland's meest verkochte souvenir: de matryoshka. Dit leuke beschilderde houten poppetje (dat meestal meerdere, steeds kleinere replica's in zich heeft) is een uitstekend voorbeeld van handwerk uit Udmurtië. Dat matryosjki tegenwoordig beschouwd wordt als typisch Russisch is dus niet helemaal terecht.

Votkinsk
Udmurtië is slechts een stip op de landkaart van Rusland. Slechts weinig Russen uit de grote steden als Moskou en St. Petersburg zullen Udmurtië aan kunnen wijzen op de kaart. Het plaatsje Votkinsk geniet echter meer erkenning. Votkinsk is de 3e stad van Udmurtië (na Izhevsk en Glazov) en ligt aan de grens met de provincie van Perm aan de Votkinsk rivier. In 1940 kwam de wereldberoemde componist Pjotr Ilyitsh Chaikovsky in Votkinsk ter wereld. Zijn standbeeld prijkt voor zijn ouderlijk huis, een groot klassiek gebouw dat nu een museum is. Vanuit het huis kijkt men uit op de baai van de Votkinsk rivier en de uitgestrekte bossen aan de overkant ervan. Volgens velen vormde deze baai de inspiratie voor de naam van één van Chaikovsky's beroemdste werken: het Zwanenmeer.

Presidentieel paleis, Izhevsk, Udmurtië
Presidentiele residentie in Izhevsk
M.T. Kalashnikov, ereburger van Izhevsk
Kalashnikov
Op het oude stadswapen van Izhevsk prijkt de gevel van de Izhmash fabriek
Het oude wapen van Izhevsk
Een moderne motor van het merk Izh
Izh motor
Klederdracht van de Udmurten
Klederdracht van Udmurten
Matroesjka's (matryoshki) zijn van oudscher typische handwerken uit Udmurtië
Matrushka
Standbeeld van Chaikovsky voor zijn ouderlijk huis in Votkinsk
Chaikovsky
© Tiara Tours 2008, website disclaimer