Kazan, de hoofdstad van republiek Tatarstan, vierde in 2005 haar 1000-jarig bestaan. De stad ligt aan de Wolga, op ongeveer 800 kilometer ten oosten van Moskou.

Kazan werd gesticht als fort door de Wolga-Bolgaarse volk. In de 13e eeuw werd Kazan een toevluchtsoord voor Tataren, welke door oprukkende Mongolen uit de nederzettingen ten oosten van Kazan verdreven waren. Alsnog werd Kazan voor korte tijd bezet door de Mongoolse Gouden Horde. Dezelfde Gouden Horde hield echter niet bijzonder lang stand in Kazan. In 1438 werden de Mongolen verdreven, waarop Kazan de hoofdstad werd van de machtige Kanaat van Kazan. Al gauw groeide Kazan uit tot een rijke handelsstad, wat ook te zien was aan de verschillende grote paleizen en moskeeën (het Tataarse volk stamt af van de Turken en zijn van oorsprong islamitisch) die verrezen.
Een eeuw later dreigde de stad wederom bezet te worden, ditmaal door de Russen. Kazan was echter een moeilijk te nemen vesting, en hoewel de Russen er in 1487 toch in slaagden, hielden ook zij niet lang stand. De Russen hadden echter geleerd van hun onderschatting van Kazan en kwamen in 1552 terug, ditmaal onder leiding van de niets-ontzienende Tsaar Iwan IV ("de Verschrikkelijke"). Zijn troepenmacht bestormde de stad, moordde een deel van de Tataarse bevolking uit en verwoestte de moskeeën. Iwan IV stuurde de meeste Tataren de stad uit en gaf hen die overbleven een gescheiden wijk in Kazan om te leven.
In de daaropvolgende jaren veranderde Kazan meermaals van leiderschap, maar de Tataren zouden altijd tweederangs burgers blijven. Moskeeën verrezen en werden weer afgebroken, verrezen en brandden af met grote stadsbranden, verrezen en werden weer afgebroken, etc. Toen Lenin aan de macht kwam werd het Tataarse geloof, ondanks dat Kazan inmiddels hoofdstad van republiek Tatarstan was, wederom onderdrukt (zoals elk geloof in die tijd).

Het zou duren tot 1991, de val van de Sovjetunie, voordat Kazan zich weer volledig kon profileren als hoofdstad van de Tataren. Vandaag de dag leven de Russen en de Tataren naast elkaar in vrede. 40% van de in totaal ruim 1 miljoen inwoners van Kazan is Tataars (en 50% is Russisch) en het Tataars is de eerst-gesproken taal in de stad, hoewel de Tataren natuurlijk bijna allemaal tweetalig zijn.

Nog steeds is de dubbele cultuur van de stad erg goed zichtbaar. Sterker nog, opvallend zelfs. Zo bevindt de grootste moskee van Kazan zich op steenworp afstand van het Kremlin. Het Kremlin van Kazan, dat op de UNESCO-lijst van Werelderfgoed staat, is de grootste attractie van Kazan. Het Kremlin werd ontworpen door de architect die ook de Basilius Kathedraal op het Rode Plein vorm gaf. Het complex bestaat uit meerdere kathedralen, waaronder het 16e-eeuwse Maria Kathedraal.

Kazan behoort tot de meest welvarende steden in Rusland en is zowel een industrieel- als vervoerscentrum (het ligt aan de Wolga). De stad kreeg een facelift voor de festiviteiten van het 1000-jarig bestaan in 2005. De werkzaamheden aan de metrolijn werden opgeschroefd, zodat president Putin tijdens zijn bezoek aan het festival een ritje op de eerste metrolijn van Kazan kon maken. Ook kregen veel van de kerken en moskeeën in de stad grondige renovaties. Buiten het Kremlin behoort de 18e eeuwse Sint Pieter en Paul Kathedraal tot de attracties van de stad.
Verder is het leuk om een wandeling te maken langs het Bolaq Kanaal (en het Qaban meer), die de stad in twee delen splitst. Aan de ene kant ligt de erg Russische wijk Kazansky Posad met vele kerken. Aan de andere kant ligt het Tataarse district Staro-Tatarskaya Sloboda (= "Oud-Tataarse Voorstad") met de belangrijkste moskeeën.