Het is niet helemaal duidelijk waar de naam van de stad (en de rivier die er doorheen loopt) van afstamt. De stad wordt volgens de archieven voor het eerst genoemd in 1147. In 1156 bouwde vorst Yuri Dolgoruki een houten vesting op de kruising tussen de handelsroute's Kiev - Rostov Veliki en Novgorod - Ryazan', aan de Moskva rivier. Moskou viel destijds onder het prinsendom van Rostov-Soezdal. In 1177 wordt Moskou door de vorst Gleb van Ryazan' platgebrand, ondanks dat het een nogal onbetekenend plaatsje was. Moskou werd weer opgebouwd... en vervolgens weer platgebrand en uitgemoord door de Tataarse Khan in 1237. Moskou zou vele jaren voortbestaan onder het Tataars-Mongoolse juk. In die tijd werd Moskou hoofdstad van het onafhankelijke vorstendom Moskovië. Als de stad vervolgens in de 14e eeuw hoofdstad wordt van het prinsendom Rostov-Soezdal, zoeken de Mongolen samenwerking met Moskou.
Ondertussen, in 1367, bouwt vorst Dmitry Ivanovitsj Donskoy aan een nieuwe, stevigere vesting die Moskou moest beschermen. De vesting kreeg een aantal kathedralen en groeide langzaam uit tot een volwaardig kremlin. Dit kremlin heeft de tand des tijds doorstaan en is nu wellicht de grootste attractie van Moskou. Dezelfde Dmitry trok er met 150.000 soldaten op uit en versloeg de Tataren tijdens de historische slag op de rechteroever van de Don. Inmiddels was Moskou uitgegroeid tot hoofdstad van de verenigde vorstendommen van Rusland. In de daaropvolgende eeuwen bleef het vrij rustig in de stad, op een aantal opstanden en grote branden na.
Toen Peter de Grote in 1689 aan de macht kwam voerde hij ingrijpende hervormingen door. De tsaar was erg Europees ingesteld en wilde van Moskou een moderne stad maken. De archieven beschrijven het Moskou van die tijd als een stinkende, slecht begaanbare stad met een plattelandskarakter. Hoewel hij slaagde in zijn plannen, maakte hij in 1712 toch 'zijn' stad St. Petersburg tot hoofdstad. Wederom breekt een vrij stabiele en rustige tijd aan voor Moskou, hoewel eenmaal verstoord door de uitbraak van de pest.
In 1801 kwam tsaar Alexander I aan de macht. Moskou was inmiddels een grote moderne stad met veel cultuur en een goede status. Toch ging het wederom mis met Moskou, ditmaal in 1812 toen Napoleon met een enorme troepenmacht Rusland aanviel in juni dat jaar. 3 maanden later, op 2 september, stond Napoleon's leger aan de poorten van Moskou. Alexander deed wat niemand verwachtte (en zeker Napoleon niet): hij liet de stad in brand steken. Napoleon, volledig verrast door Alexander's strategie, gaf zijn leger tevergeefs de opdracht de stad te blussen. Het vuur woedde maar liefst 8 dagen lang en legde driekwart van Moskou in de as. Napoleon zag zich, mede door de intredende winter, verslagen door honger en kou en moest terug te trekken. De Moskovieten begonnen voor de laatste keer aan de wederopbouw van hun stad...
In 1918 brak de Oktoberrevolutie uit. Lenin zag zijn Bolsjewieken winnen en nam de troon over van de tsaren. Sterker nog, hij verplaatste de troon terug naar Moskou. Het Sovjet imperium zou geregeerd worden vanuit Moskou.

Moskou is nog immer de hoofdstad van Rusland. Officieel heeft Moskou bijna 11 miljoen geregistreerde inwoners, maar men schat het totale inwonertal op zo'n 13 miljoen (waarmee Moskou Londen als grootste stad van Europa ingehaald zou hebben). Sinds de val van de Sovjetunie is Moskou is Moskou economisch gezien het epicentrum van Rusland. Men schat dat 80% van de huidige economie direct of indirect via Moskou loopt, tot onvrede van overig Rusland. Lonen liggen in vergelijking met de meeste andere steden vaak vele malen hoger in Moskou; dit is de reden voor het grote aantal ongeregistreerde Moskovieten en de snelle groei van de stad. Zo wonen er meer miljardairs in Moskou dan in bijvoorbeeld New York. Moskou heeft in zeer korte tijd een complete gedaantewisseling ondergaan, van schuchtere Sovjethoofdstad tot mondaine Europese metropool. Moskou verandert in rap tempo. Veel gebouwen staan in de steigers en overal vindt nieuwbouw plaats.

Ook het enorme metronet van Moskou wordt regelmatig uitgebreid met nieuwe stations, verder en verder van het centrum. De Moskouse metro speelt een meer dan vitale rol in het openbaar vervoer systeem van Moskou; het is een attractie op zich. Enerzijds vanwege de massa's mensen die het vervoerd (gemiddeld ruim 8 miljoen passagiers per dag) en anderzijds vanwege de schitterende stations binnen de ring. Komsomolskaya, Mayakovskaya, Arbatskaya en Teatralnaya zijn voorbeelden van wat bekend staat als de ondergrondse musea van Moskou.
Mooi zijn ook de meeste grote treinstations van Moskou. Vooral het Kazansky en Leningradsky station zijn een lust voor het oog, zowel van buiten als van binnen. Moskou is overigens de grootste spil in het treinnetwerk van Rusland - bijna iedere grote stad heeft een eigen expressverbinding met de hoofdstad. Moskou is tevens het startpunt van de wereldberoemde Trans Siberië Express.
Moskou heeft 4 internationale vliegvelden: Sheremetyevo, Dovodedovo, Vnukovo en Bykovo. 99% van de vluchten uit Europa komen echter aan op Sheremetyevo en Domodedovo, waarbij Domodedovo veruit de modernste luchthaven is.

Hoewel St. Petersburg geldt als dé cultuurstad van Rusland, is Moskou niet verstoken van culturele hoogstanden. Om te beginnen werden Rusland's meest beroemde schrijvers ooit, Puskin en Dostoyevsky, in Moskou geboren. En wat te denken van de schilderkunst in de Tretyakov gallerij, eeuwenoude Russische ikonen in de kathedralen van het Kremlin en theatervoorstellingen in het Bolshoi Theater? Moskou is werkelijk vergeven van attracties en heeft veel meer te bieden dan alleen het Rode Plein met Basiliuskathedraal, mausoleum van Lenin en GUM. Zo zijn Park Gorki, de All-Russian expo, het KGB museum, het cosmonautenmuseum "Gagarin", Park Pobedy, de "7 zusters" (7 Stalinistische gebouwen waaronder hotel Ukraina en de Staatsuniversiteit), het Novodevichiklooster en het Witte Huis van Moskou een bezoek meer dan waard. Voor wie meer tijd heeft te besteden is "Zvyozdny Gorodok" (="Sterrenstad") een absolute aanrader. Dit centrum, zo'n 60 kilometer buiten Moskou, is het opleidingscentrum voor Russische cosmonauten. Andere dagtrips zijn er naar Kolomenskoye (het buitenverblijf van de Moskouse Tsaren) en Sergiev Posad, een oud en mooi stadje bekend van de Gouden Ring.

Voor meer informatie over een stedenreis St. Petersburg, zie City to Go. Een combinatie stedenreis Moskou & St. Petersburg, alsmede een riviercruise Moskou - St. Petersburg behoren ook tot de mogelijkheden!