Sint-Petersburg werd gesticht in 1703 door toenmalige tsaar Peter I ("de Grote") op de plaats waar de Neva rivier uitmondt op de Finse Golf. Peter was een zeer progressieve tsaar die sterk West-Europees georiënteerd was. Hij nam landen als Frankrijk en Nederland als voorbeeld toen hij begon met de bouw van St. Petersburg. De "Stad van de Tsaren" werd vrijwel geheel gebouwd door dwangarbeiders uit het hele land.
St. Petersburg moest in Peter's een havenstad worden naar Europees voorbeeld. Hij bezocht Amsterdam om te kijken hoe deze stad gebouwd was en of dezelfde principe's ook op St. Petersburg van toepassing konden zijn. Dit resulteerde onder andere in de overname van het Amsterdamse kanalensysteem. Andere Nederlandse invloed vindt men vandaag de dag in de vloot, waar nog altijd veel Nederlandse termen (zoals kombuis, steven, kiel, vaarwater, stuur/bakboord, etc.) gebruikt worden. De handel tussen St. Petersburg en Nederland kwam in die tijd tot volle bloei. Aan de Nevsky Prospekt (de tegenwoordige hoofdstraat van St. Petersburg) ligt nog altijd een Nederlandse wijk. Zelfs de gereformeerde kerk is er bewaard gebleven. Om zijn plannen kracht bij te zetten, werd alle internationale handel van de haven van Archangelsk op last van de tsaar naar St. Petersburg overgeheveld. Peter bouwde ook het Peterhof - het buitenverblijf van de tsarenfamilie. In 1712 makte hij St. Petersburg de hoofdstad van Rusland ten koste van Moskou. Toen de tsaar in 1725 aftrad telde St. Petersburg al ruim 50.000 inwoners.
De 19e eeuw stond in het teken van de regie van Catharina II, waaronder St. Petersburg uitgroeide tot culturele hoofdstad van Rusland. In deze periode (1764) ontstond ook de Hermitage. Naast een universiteit werden er verschillende kunstgalerijen, theaters en kerken gebouwd. Moskou was weliswaar nog altijd de grootste stad was, maar aan de status van St. Petersburg kon het niet tippen.
In 1905 kwam er bijna een einde aan het regime van de tsaren toen een revolutie mislukte. In februari 1917 viel echter alsnog het doek voor de tsaren. Toen er onrust ontstond jegens de tsarenfamilie, riep de toenmalige tsaar Mikhail Romanov verkiezingen uit. Hij wilde namelijk alleen het land regeren als het volk achter hem stond. Tot een uitslag kwam het echter niet. De Bolsjewieken overvielen en ontbonden het verkiezingscommité. De tsaar werd hierop verbannen naar de stad Perm. Zijn broer Nikolai II Romanov en een groot deel van zijn familie werden tegelijkertijd naar Tobolsk en later naar Yekaterinburg verbannen. Tijdens de Oktoberrevolutie dat jaar nam Lenin definitief het leiderschap over. In 1918 ging Lenin weer regeren in Moskou, waarmee St. Petersburg hoofdstad-af was. In die periode heette de stad overigens Petrograd. "Sankt-Peterburg" klonk namelijk te Duits (Rusland was in oorlog met de Duitsers). In 1924, na de dood van Lenin, werd Petrograd hernaamd tot Leningrad; de stad zou deze naam dragen tot de val van de Sovjetunie in 1991, waarna het als vanouds weer St. Petersburg heette.

Tegenwoordig is St. Petersburg een moderne Russische stad met ruim 5 miljoen inwoners. Hoewel Moskou de officiele hoofdstad is, mag St. Petersburg zich absoluut dé culturele hoofdstad van Rusland noemen. St. Petersburg is wellicht de mooiste stad van Europa. De stad houdt er een enorme monumentenlijst op na. Verder beschikt St. Petersburg over ruim musea, waarvan de Hermitage natuurlijk de bekendste is. De Hermitage is één van de grootste cultuurhistorische musea ter wereld. Buiten de expositie is ook het gebouw zelf alsmede haar ligging aan de Neva rivier adembenemend mooi. Eigenlijk bestaat het uit verschillende delen, namelijk de Kleine Hermitage, de Oude Hermitage, de Nieuwe Hermitage, het Hermitagetheater en het Winterpaleis, welke alle apart gebouwd zijn in de 18e en 19e eeuw. De Hermitage was vanaf oprichting de privecollectie van Catharina II en haar opvolgers. In 1852 werd het een publiek museum.

Brengt u vooral ook eens een bezoek aan de Petrus en Paulusvesting, St. Isaakkathedraal, de Admiraliteit, het Smolniklooster, de Aurora, het Dostoyevsky Museum, het Spoorwegmuseum, het Jusupovpaleis, Het Alexander Nevskiklooster, het Mariinsky Theater, etc., etc., etc.
Loop door de Nevsky Prospekt, St. Petersburg's beroemdste straat en geniet van de statische klassieke gebouwen, kanalen, winkeltjes en de Bloedkathedraal met haar Basilius-achtige koepels.

Voor wie meer tijd heeft, kan een bezoek brengen aan Tsarskoye Selo (="Tsarendorp") met o.a. het schitterende Catharinapaleis, zo'n 25 km buiten de stad. Ook absoluut onmisbaar is Peterhof, het zomerpaleis van tsaar Peter de Grote, even buiten de stad. Peterhof, bijgenaamd de "fonteinenstad", werd begin 18e eeuw gebouwd naar het voorbeeld van het Versailles paleis in Parijs. Peterhof is misschien wel het mooiste paleis in heel Rusland. Het Grote Paleis, het Mergelpaleis, de vele hectares tuinen met allerlei beeldhouwwerken, het Alexandria Park en de beroemde Grote Cascade met haar fonteinen en gouden beelden maken van Peterhof een adembenemend geheel.

Kortom, St. Petersburg is een stad waar men simpelweg niet op uitgekeken raakt. Bezoek St. Petersburg en beleef de stad van de tsaren!

Voor meer informatie over een stedenreis St. Petersburg, zie City to Go. Een combinatie stedenreis Moskou & St. Petersburg, alsmede een riviercruise Moskou - St. Petersburg behoren ook tot de mogelijkheden!